สุนัขขนร่วง

เจ้าของสุนัขหลายท่านคงพบปัญหาเกี่ยวกับสุนัขขนร่วงโดยอาจพบร่วงบริเวณเฉพาะแห่ง  บนหนังส่วนใดส่วนหนึ่งหรือกระจัดกระจายทั่วไปตามส่วนต่างๆของร่างกายบางครั้งอาจพบว่าผิวหนังบริเวณที่ขนร่วง  มีอาการเป็นผื่นแดงๆมีหนองครุม

      ทั้งนี้ถ้าเกิดการติดเชื้อหลายชนิด  ปัญหาดังกล่าวสร้างความหนักใจให้เจ้าของสุนัขและวิธีการแก้ใขค่อนข้างยาก  เนื่องจากปัญหาขนร่วงของสุนัขมีหลายสาเหตุ  ในที่นี้จะกล่าวถึงสาเหตุที่มาของการขนร่วงของสุนัขอย่างกว้างๆ  เพื่อเป็นแนงทางในการจัดดารป้องกัน  ให้ปัญหาต่างๆลดลงหรือหมดสิ้นไป

                ขนร่วงเนื่องจากการผลัดขน  สุนัขทุกตัวต้องการผลัดขนเมื่ออายุได้ประมาณ 4 เดือน  ผู้เลี้ยงสุนัขจะสังเกตุเห็นได้ว่า  ลูกสุนัขอายุน้อยมักมีขนปุกปุย  อ่อนนุ่ม  ขนเหล่านี้จะค่อยๆร่วงหลุดไปทีละน้อยเมื่อสุนัขย่างเข้าเดือนที่ ในขณะเดียวกันก็จะพบว่ามีขนใหม่ที่มีลักษณะแข็งเป็นมันกว่างอกแซมขึ้นมาแทนที่  เจ้าของสุนัขบางท่านอาจผิดหวังที่สุนัขของท่านที่ซื้อมาตอนเล็กๆ  น่ารักขนพองฟู  อ่อนนุ่มแต่ต่อมาหลังจากผลัดขนแล้วพบว่าไม่สวยน่ารักอย่างที่คาดใว้

                ขนร่วงเนื่องจากสุขภาพทั่วไปของร่างกาย

            แม่สุนัขที่กำลังไห้นมเลี้ยงลูกหรือหลังอย่านมลูกใหม่ๆ  มักพบว่ามีอาการขนร่วงอาจร่วงทั้งตัว  ทั้งนี้ในระหว่างให้นมลูกสภาพสมดุลย์ของธาตุอาหารต่างๆ  ในร่างกายของแม่สุนัขเสียไป  สุขภาพโดยทั่วไปเสื่อมโทรมแต่ขนจะกลับงอกเข้าสุ่สภาพเดิมในเวลาต่อมา  อย่างไรก็ตามอาจพบว่าสุนัขบางตัวมีอาการติดเชื้อที่ผิวหนัง  และมีอาการโรคผิวหนังติดเชื้อตามมาก็ได้

                สุนัขที่ร่างกายได้รับอาหารไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่งกายเช่นป่วยเป็นโรคเรื้อรังบางชนิดกินอาหารได้น้อย  หรือคุณภาพอาหารที่ใช้เลี้ยงสุนัขไม่เหมาะสม  ก็อาจทำไห้ขนร่วงได้โดยเฉพาะพญาธิในลำไส้คอยแย่งอาหารและรบกวนการย่อยดูดซึมอาหาร  ที่กินเข้าไป  ก็เป็นสาเหตสำคัยที่ทำให้สุนัขขนร่วงได้  สุนัขที่มีพญาธิปากขอจะทำอันตรายต่อสุนัขโดยทำให้เกิดแผลที่ลำไส้เลือดไหลไม่หยุด  สุนัขเสียเลือดมากโลหิตจางสุขภาพเสื่อมโทรมและอาจถึงตายได้

                 ขนร่างเนื่องจากเชื้อรา

            มีเชื้อราหลายชนิดที่ทำให้เกิดอาการขนร่วงในสุนัขโดยธรรมชาติแล้ว  เชื้อราจะเจริญเติบโตที่ผิวหนังชั้นนอกและขน  เชื้อราจะไม่เข้าไปในเซลและไม่กระจายลึกลงไปใต้ผิงหนังเพราะชื้อราไม่สามารถดำรงค์อยู่  ในระหว่างเชื้อราที่กำลังเจร็ญเติบโตขยายจำนวนจะปล่อยสารพิษออกมาทำให้ขนและโพรงที่รูขนอักเสบทำให้เส้นขนหลุดขาด 

                ดังนั้นอาการขนร่วงเนื่องจากเชื้อราจึงมีลักษณะขนร่วงเป็นวงตรงกลางไม่มีขนเหลือมีแต่โคนสั้นๆ  ผิงหนังมีสีแดง  และอาจมีหนองครุม  เชื้อราที่พบบ่อบเป็นเชื้อราจำพวก  Trichophyton mentageophys.  Microsprum  canis  และ  Microsporum  gypseum.  เชือราหลายชนิดติดต่อถึงคนได้

                ขนร่วงเนื่องจากติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง

            มีเชื้อแบคทีเรียบางชนิดทำให้เกิดการอักเสบ  มีหนองที่ผิวหนัง  ทำให้ขนร่วงมีหนองครุมหรือเป็นตุ่มหนองในขั้นหรือใต้ผิวหนัง  ในปัจจุบันพบเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus intemedius  เป็นตัวแทนที่มีบทบาทสำคัญที่สุด  หลังจากนั้นอาจพบเชื้อแบททีเรียพวกอื่นเข้าร่วมภายหลัง

                 การอักเสบของหนองแบ่งได้ 3 แบบคือ

1.       แบบอักเสบมีหนองที่ผิวหนังชั้นนอก  มักจะพบการติดเชื้อภายหลัง  หลังจากที่เกิดบาดแผลที่ผิวหนังอาจสืบเนื่องจากการกระทบกระแทกหรือการแปรงขนผิดวิธี  นอกจากนี้ผิวหนังของร่างกายบางส่วน  มีลักษณะยับย่นเช่นผิงหนังส่วนหน้าของสุนัขพันธุ์หน้าสั้นจะมีโอกาสเกิดผิวหนังอักเสบติดเชื้อได้ง่าย

2.       อักเสบมีหนองที่ผิวหนังชั้นกลาง  อาจเกิดขึ้นจากสภาพแวดล้อมพื้นที่อยู่อาศัยไม่สะอาดร฿รากขนมีการอักเสบหรือผิวหนังอักเสบเนื่องจากเชื้อขี้เรื้อนแล้วมีการติดเชื้อแบททีเรียตามเข้ามา

3.       อักเสบเป็นหนองที่ผิวหนังชั้นในหรือใต้ผิวหนังมักเกิดจากความผิดปกติชนิดอื่นก่อนแล้วมีการติดเชื้อแบททีเรียตามเข้าไป  โรคที่เป็นตัวนำหรือตัวพาให้เชื้อเข้าไปนั้นได้แก่  ขี้เรื้อนดีโมเดกซ์แบบเป็นกระจายทั่วไป  ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันโรค  การติดเชื้อราบางชนิด  และโรคที่ทำไห้เกิดความผิดปกติของผิวหนังอื่นๆ

   ขนร่วงจากผิวหนังเกิดอาการแพ้

เช่นแพ้หมัด  แพ้เห็บ  ที่เป็นปรสิตอาศัยอยู่ตามผิวหนังและขนสุนัข  นอกจากจะคอยดูดเลือดรบกวนสัตว์เลี้ยงแล้วปรสิตดังกล่าวยังปล่อยสารเป็นพิษทำไห้ผิวหนังสุนัขเกิดอาการแพ้  ระคายเคืองเป็นผื่นคัน  สุนัขจะเกาและขนร่วงบางครั้งอาจเกิดการติดเชื้อแบคทีเรียอื่นเข้าร่วม  บริเวณอักเสบขยายตัวทำให้รักษายากเพราะมีการติดเชื้อหลายชนิด

                นอกจากพิษจากเห็บ  หมัดทำให้สันัขขนร่วงแล้ว  สุนัขอาจแพ้สิ่งต่างๆที่อยู่ตามกรง  คอก  หรือบริเวณที่สัตวอาศัย  นอกจากนั้นวัสดุที่นำมาเป็นที่รองให้สัตว์นอนนจำพวกเศษผ้าเศาพรม  นุ่นขนสัตว์ต่างๆ  อาจทำให้สุนัขบางตัวเกิดอาการแพ้

                 ขนร่วงเนื่องจากเชื้อขี้เรื้อน

                ขี้เรื้อนในสุนัขเกิดจากสิ่งมีชืวิตจำพวกไร  ซึ่งมีขนาดเกไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า  มีไรหลายชนิดทำให้เกิดโรคผิวหนังคัน  ขนร่วงในสุนัขบางชนิดอาศัยอยู่ที่ผิวหนัง  หรือในชั้นใต้ผิวหนังไม่ลึกนักและปล่อยสิ่งขับถ่าย  ทำให้ผิวหนังระคายเคือง  ผิวหนังจะเกิดอาการแพ้  เนื่องจากน้ำลายของไรที่ขับออกมา  ไรพวก Sarcoptes  ไม่สามารถเจริญเติบโตบนผิวหนังมนุษย์ได้  แต่จะสามารถอาศัยอยู่ชั่วคราว

                ส่วขี้เรื้อนจำพวก Demodex  จะสามารถอาศัยอยู่ในโพรงรูขน  ทำให้การใช้ยาทาไม่ค่อยได้ผลโดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการติดเชื้อแบบแพร่กระจายทั่วร่างกาย  ทั้งนี้เพราะสุนัขที่ติดเชื้อในลักษณะดังกล่าวมักเกี่ยวข้องกับสภาพภูมิคุ้มกันโรคไม่เพียงพอ  ซึ่งถ่ายทอดทางพันธุกรรม  ดังนั้นสุนัขดังกล่าวจึงไม่ควรใช้ทำพ่อพันธุ์  แม่พันธุ์

                โดยทั่วไปสุนัขที่เกิดจากแม่ที่เป็นขี้เรื้อนชนิด Dedomax  จะติดเชื้อตั้งแต่ 2-3 วันแรกที่เกิดแต่ตัวเชื้อขี้เรื้อนยังไม่เพิ่มจำนวนเพราะร่างกายลูกสุนัขยังมีความต้านทานโรคอยู่  ต่อเมื่อความต้านทานโรคลดลงเชื้อจะขยายจำนวน  ทำให้เกิดโรค  ซึ่งพบเมื่ลูกสุนัขอายุระหว่าง 3-10  เดือน  เนื่องจากอาการขนร่วงในสุนัข  มีสาเหตุมากมายหลายประการ  ดังนั้นการรักษาอาการขนร่วงจึงต้องอาศัยการวินิจฉัยอย่างรอบคอบ  นอกจากนี้ยังจำเป็นจะต้องใช้วิธิตรวจโรคในห้องปฏิบัติการ  อย่างไรก็ตามทีเจ้าของสุนัขได้เข้าใจถึงสาเหตของโรคก็เป็นการช่วยให้ข้อมูลแก่สัตวแพทย์  ผู้รักษาได้ละเอียดขึ้นรวมทั้งวิธีปฏิบัติต่อสัตว์ที่ขนร่วงได้ถูกต้องและหายเร็วขึ้น  นอกจากนี้การได้รู้และเข้าใจถึงสาเหตุที่มาของการเกิดโรคจะช่วยให้เจ้าของดูแลป้องกันการเกิดปัญหาดังกล่าวได้